OZZ Inicjatywa Pracownicza przedstawia się jako „oddolny, samorządny związek zawodowy”, oparty na zasadach anarchosyndykalizmu, federalizmu, demokracji bezpośredniej i spółdzielczości. W praktyce jest to jedna z najbardziej radykalnych i konfrontacyjnych organizacji związkowych w Polsce – jawnie anty-kapitalistyczna, anty-państwowa (w sensie krytyki aparatu państwa burżuazyjnego) i anty-parlamentarna.
Kluczowe elementy programu i retoryki:
-
- walka z prekariatem, umowami śmieciowymi, wyzyskiem w korporacjach międzynarodowych (Amazon, DHL, Jeremias itp.),
-
- odrzucenie „układów” z pracodawcami i elitami politycznymi – preferencja dla bezpośredniej akcji, strajków, blokad, pikiet bezkompromisowych,
-
- krytyka całego systemu transformacji po 1989 r. jako „restauracji kapitalizmu” i grabieży majątku narodowego,
-
- elementy anarchizmu: samorządność pracowników, odrzucenie hierarchii, federalizm organizacji,
-
- wsparcie dla ruchów społecznych, feministycznych, ekologicznych, antyfaszystowskich i antywojskowych (w tym krytyka militarizacji i NATO),
-
- promocja międzynarodowej solidarności klasowej (współpraca z radykalnymi związkami w Europie i Ameryce Łacińskiej).
Związek jest bardzo aktywny w akcjach bezpośrednich, często wchodzi w konflikty z policją i pracodawcami. Retoryka nacechowana jest marksistowsko-anarchistyczną walką klasową, antyklerykalizmem i wrogością wobec „systemu”.
Inicjatywa Pracownicza to klasyczny przykład anarcho-lewicowego radykalizmu związkowego – organizacja, która pod hasłami obrony pracownika realizuje program antykapitalistyczny, antysystemowy i antypaństwowy, gloryfikuje konflikt klasowy, odrzuca demokrację przedstawicielską i wspiera międzynarodowe sieci radykalnej lewicy. W przeciwieństwie do bardziej „mainstreamowej” lewicy związkowej (Związkowa Alternatywa), IP unika parlamentaryzmu i stawia na bezpośrednią akcję rewolucyjną.
Organizacja unika silnej centralizacji i „etatowych działaczy” – decyzje podejmowane są kolektywnie na zjazdach i w komisjach. Najbardziej widoczne postaci (Komisja Krajowa i prominentni działacze):
– Jakub Grzegorczyk – członek Komisji Krajowej, jeden z głównych rzeczników i publicystów w mediach (często komentuje wyzwania rynku pracy),
– Mariusz Piotrowski – przewodniczący komisji zakładowej w Jeremias Gniezno; symbol walki z zwolnieniami związkowców (przywrócony do pracy po procesie sądowym),
– Piotr Ikonowicz (Ruch Sprawiedliwości Społecznej) – bliski współpracownik i sojusznik (nieformalny patron ideowy, wspiera wiele akcji IP, choć nie jest formalnym liderem związku).
2002–2004 – powstanie w Poznaniu na fali protestów w HCP/Cegielski; pierwsze strajki i okupacje,
2010–2015 – głośne akcje w firmach sprzątających, ochronie, logistyce; blokady Amazon w 2015–2016,
2018–2020 – masowe protesty w Amazon Polska; strajki i referendum w kilku magazynach,
2021–2023 – liczne konflikty w Jeremias Gniezno (zwolnienia związkowców, przywrócenie do pracy przez sąd w 2025),
2023–2025 – rozwój kół młodych w 8 miastach (ponad 300 osób); akcje przeciwko inflacji, drożyźnie i polityce rządu; protesty antywojenne i anty-NATO,
2025–2026 – XIV Krajowy Zjazd Delegatów w Poznaniu (luty/marzec 2026); dalsze akcje w logistyce i sektorze publicznym; wsparcie dla strajków w Provident i innych firmach.
