Stowarzyszenie Osób Internowanych „Chełminiacy 1982”

Stowarzyszenie Osób Internowanych „Chełminiacy 1982” to organizacja zrzeszająca osoby, które w okresie stanu wojennego (konkretnie od 5 listopada 1982 r.) były internowane w Wojskowym Obozie Internowania w Chełmnie nad Wisłą. W całym kraju osadzono w nich wówczas 1711 działaczy i sympatyków „Solidarności” (w Chełmnie znalazła się stosunkowo duża grupa – głównie z Pomorza i Kujaw). „Chełminiacy 1982” to jedna z najbardziej aktywnych regionalnych organizacji byłych internowanych w Polsce. Skupia się na specyficznym epizodzie stanu wojennego – tzw. drugiej fali internowań z jesieni 1982 roku, gdy władze komunistyczne stworzyły fikcję „powołań do odbycia ćwiczeń wojskowych”, aby ponownie zamknąć setki działaczy „Solidarności” bez konieczności ogłaszania nowego stanu wyjątkowego. Dzięki ich pracy wiele świadectw, zdjęć i dokumentów z obozu w Chełmnie jest dziś dostępnych publicznie, a rocznice tych wydarzeń są godnie obchodzone – zwłaszcza w Chełmnie, Bydgoszczy i na całym Pomorzu oraz Kujawach. Stowarzyszenie prowadzi aktywną działalność upamiętniającą:

• organizuje coroczne spotkania rocznicowe (np. rocznice wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia, rocznice powstania obozów 5 listopada, rocznice zwolnień z internowania),
• uczestniczy w obchodach w Chełmnie, Bydgoszczy, Gdańsku, Koszalinie, Toruniu i innych miastach,
• współpracuje z IPN, strukturami „Solidarności”, samorządami i muzeami,
• ustanowiło własny medal „Pro Memoria” – przyznawany osobom szczególnie zasłużonym w dokumentowaniu i upamiętnianiu represji stanu wojennego,
• prowadzi stronę internetową chelminiacy1982.pl z galerią, historią obozu i aktualnościami,
• organizuje noworoczne spotkania integracyjne byłych internowanych (np. w styczniu 2026 r. w Gdańsku).