24 lutego 1953 roku, po sfingowanym procesie, w więzieniu na warszawskim Mokotowie został zamordowany gen. August Emil Fieldorf „Nil” – organizator i szef Kedywu Komendy Głównej AK, jeden z najwybitniejszych żołnierzy Armii Krajowej i polskiego podziemia niepodległościowego. Był najwyższym rangą oficerem AK straconym przez władze komunistyczne.

Ta zbrodnia sądowa pozostaje nierozliczona – sprawcy nigdy nie ponieśli odpowiedzialności, a miejsce pochówku ciała „Nila” do dziś nie zostało odnalezione.

Całe życie generała było podporządkowane jednej idei – zapewnieniu pełnej niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Najważniejsze wydarzenia z życia generała Fieldorfa

• 1945 – w Milanówku gen. Fieldorf zostaje aresztowany przez NKWD. Nierozpoznany przez Sowietów, trafia do łagrów na Uralu. Po zwolnieniu w 1947 roku wraca do Polski i zamieszkuje w Łodzi pod fałszywym nazwiskiem.
• Luty 1948 – korzystając z ogłoszonej amnestii, ujawnia się, podaje prawdziwe imię i stopień wojskowy. Choć pozostaje na wolności, jest stale śledzony przez agentów Urzędu Bezpieczeństwa.
• 10 listopada 1950 – zostaje ponownie aresztowany, osadzony w więzieniu na Mokotowie i oskarżony m.in. o wydawanie rozkazów likwidacji komunistów i partyzantów sowieckich.
• Śledztwo – prowadzone brutalnie, między innymi przez dyrektora Departamentu Śledczego MBP Józefa Różańskiego. Generał zachował pełną godność i odmówił współpracy z UB, nie przyznając się do zarzutów.

Proces i wyrok

• 16 kwietnia 1952 – w gmachu Sądu Wojewódzkiego w Warszawie odbyła się tajna rozprawa. Sąd, pod przewodnictwem sędzi Marii Gurowskiej, uznał gen. Fieldorfa winnym na podstawie fałszywych zarzutów i skazał na śmierć przez powieszenie. Wyrok obejmował również utratę praw obywatelskich i honorowych oraz przepadek mienia.
• Generał był znany z troski o młodych żołnierzy, wcielanych do „ludowej” armii i zagrożonych karą śmierci za dezercję – dzielił się z nimi jedzeniem, wspierał moralnie i pomagał w codziennych obowiązkach. Nawet w więzieniu wykonywał prace porządkowe własnymi rękami, cerował skarpety współwięźniów drewnianą igłą wyostrzoną na betonie.

Egzekucja i pamięć

• Wyrok został wykonany 24 lutego 1953 roku w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Odmówiono mu nawet żołnierskiej śmierci przez rozstrzelanie, a ciało zostało potajemnie pochowane.
• Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN wciąż poszukuje mogiły generała, aby można było oddać mu należne honory wojskowe.